Secundair headermenu

Testen

 
 

Betere diagnostiek met testen voor de ziekte van Lyme.

Lyme testen

Innatoss Laboratories zet antistof-tests op een slimme manier in, waardoor het maximale resultaat geboekt wordt. Zo is met een combinatie van tests wel veel inzicht over een mogelijke Lyme-infectie te verkrijgen. Daarnaast werken we aan de ontwikkeling van een nieuw soort test, op basis van bloedcellen.

 

Bij een vermoeden van de ziekte van Lyme zal allereerst gekeken worden of er sprake is, of is geweest, van de bekende rode kring (erythema migrans). Dan worden direct antibiotica voorgeschreven.

Uitleg over antistof-testen 

Mocht de ring niet zichtbaar zijn, dan is de diagnose lastiger. Meestal wordt er eerst op ziekteverschijnselen gewacht, zoals griepachtige klachten na een tekenbeet. Als er klachten optreden, wordt er vaak een antistoftest uitgevoerd, de zogenaamde ELISA test. Een dergelijke test bekijkt of er antistoffen in het bloed aanwezig zijn tegen bepaalde eiwitten van de Borrelia bacterie.

Er zijn twee typen antistoffen waarop men test: IgM en IgG. In het algemeen worden eerst IgM  antistoffen door het lichaam aangemaakt, gevolgd IgG. Het duurt enige weken voordat er genoeg antilichamen zijn aangemaakt om aan te kunnen tonen. Ieder mens reageert verschillend op een infectie. Soms zijn antistoffen al na 3 weken aanwezig. Bij anderen kan het 10 weken duren voor deze stoffen meetbaar zijn.

De aangemaakte IgG en IgM antistoffen zijn met een ELISA test afzonderlijk te meten. Ook wordt regelmatig de zogenaamde C6-ELISA uitgevoerd. Deze test maakt geen onderscheid en geeft de totale hoeveelheid van beide antistoffen weer. Het resultaat van de C6 test komt echter niet altijd overeen met de andere ELISA tests. Daarom zouden in de vroege fase van een mogelijke infectie de drie ELISA gezamenlijk toegepast moeten worden. Dit is het Basis pakket dat Innatoss ook inzet voor screening bij mensen die regelmatig een tekenbeet oplopen.

Als je regelmatig gebeten wordt, heb je mogelijk al antistoffen. Dit bemoeilijkt de diagnose van een nieuwe infectie. Door de waarden van je ELISA's te weten, kan een nieuwe infectie goed aangetoond worden. De nieuwe waarden van de ELISA tests worden dan simpelweg met je bekende profiel vergeleken.

Een positieve ELISA uitslag wil niet direct zeggen dat je de ziekte van Lyme hebt. Het kan gaan om een oudere, al geklaarde infectie. Dat maakt de diagnose zo lastig. Een positieve ELISA test wordt ook altijd bevestigd in een gevoeligere test, de immunoblot, om bv. kruisreactiviteit te voorkomen. Dit wil zeggen dat de test een andere ziekte oppikt dan de ziekte van Lyme.

Zo kan een positieve IgM uitslag in sommige gevallen door een tandvleesontsteking veroorzaakt worden. Ook zal een arts altijd kijken naar de testresultaten in combinatie met klinische bevindingen (klachten, ziektegeschiedenis). Een compleet beeld op aanwezig antistoffen, zoals met de 5-in-1 test van Innatoss wordt verkregen, vormt een belangrijke ondersteuning van de diagnose. Maar het is geen diagnose op zichzelf.

Meer uit over de ELISA test

ELISA staat voor Enzyme-Linked ImmunoSorbant Assay. Een andere afkorting is EIA (Enzyme ImmunoAssay). Een ELISA is een methode waarbij de eiwitten van een bacterie vastgemaakt worden aan de bodem van een putje op een 96-wells plaat. Daarna wordt het serummonster van de patiënt toegevoegd. Borrelia antistoffen in het serum binden aan de overeenstemmende Borrelia eiwitten in het putje. Dit complex wordt zichtbaar gemaakt door verschillende reagentia toe te voegen. Daardoor ontstaat er een kleur. Hoe meer kleur, hoe meer antistof er in het serum zat.

96-wellsplaat

96 wells plaat met in elk putje een serummonster. Blauwkleuring bij aanwezige antistoffen.

Meer uitleg over de immunoblot

Naast de ELISA wordt ook een immunoblot gebruikt. Dit is een duurdere methode die meer informatie oplevert. In de klassieke immunoblot, de “Western blot”, worden de eiwitten van een volledige Borrelia bacterie eerst gescheiden op grootte. De gescheiden eiwitten worden vervolgens overgebracht op een kunststof strip.

De strip wordt geïncubeerd met het serummonster van de patiënt en daarin aanwezige antistoffen binden aan de eiwitten. Dat complex wordt gekleurd. Het alternatief is de immunoblot met recombinante eiwitten. Deze wordt steeds vaker gebruikt. Daarbij worden de eiwitten met behulp van DNA-technieken afzonderlijk gemaakt en op een strip aangebracht. De rest van de procedure is hetzelfde.

Het sterke van de immunoblot is dat je niet alleen ziet dat er antistoffen zijn, maar ook waartegen deze gericht zijn. Je krijgt zo niet alleen informatie over de specifieke Borrelia stam, maar ook over de fase van de ziekte. Er geldt wel altijd: je krijgt eruit wat je erin stopt. Als iemand antistoffen heeft tegen een Borrelia bacterie waarvan eiwitten niet op de strip zitten, worden deze ook niet gemeten. Zo wordt bijvoorbeeld B. spielmanii niet door alle tests gevonden. Innatoss werkt daarom met een combinatie van tests waar de diverse stammen in vertegenwoordigd zijn.

immunoblots

Immunoblots van 4 patiënten (07 t/m/ 10) met antistoffen tegen Borrelia, met OspC en p18 gespecificeerd per bacteriestam. Hoe meer antistoffen er aanwezig zijn, hoe donkerder het zogenaamde “bandje” onder deze antistof. Bv. antistof VlsE (een vroege marker) is het meest aanwezig bij patiënt 09.

Onduidelijkheid door de antistofreactie van het lichaam

Bij serologisch onderzoek wordt gekeken naar de vorming van antistoffen. Bij een Borrelia infectie worden in het algemeen eerst IgM antistoffen geproduceerd en daarna IgG. Een aantal eigenschappen van de antistofrespons van het lichaam geeft onzekerheid bij de diagnostiek:

  • De Window-fase: Het ontwikkelen van antistoffen kost enige tijd. Bij het overgrote deel van de patiënten duurt het 2-8 weken tot de antistoffen meetbaar zijn. Hierdoor is in de vroege fase van infectie de sensitiviteit laag voor zowel IgM als IgG. Bij het vroege symptoom EM ligt deze rond de 50 %3, bij neuroborreliose rond de 80%.
  • Vroege succesvolle behandeling met antibiotica, zoals bij een EM, kan zorgen voor een beperkte antistofrespons. Bevestiging van de ziekte na behandeling is dus vaak niet mogelijk.
  • Het serologische litteken: eenmaal gevormde antistoffen kunnen jaren aanwezig blijven. De aanwezigheid van antistoffen betekent dus niet per definitie dat er sprake is van een actieve infectie.
  • Kruisreactiviteit: syfilis, virale infecties en collageenziekten zoals reumatoïde artritis en SLE kunnen kruisreactiviteit geven met antistoftests. Dit geldt voornamelijk voor de IgM antistoffen. Dit levert een fout-positieve uitslag op.
  • Seronegatieve Lyme: niet alle patiënten reageren met een antistofrespons. Die infecties worden dus gemist als er alleen antistofmetingen gebruikt worden. Over dit onderwerp zijn de experts het nog lang niet eens. Wel moet er rekening gehouden worden met het feit dat de Borrelia bacterie het afweersysteem kan omzeilen. Ook bij een patiënt die seronegatief is en die wel de karakteristieke klachten heeft van Lyme, kan een infectie gaande zijn.

Onduidelijkheid door verschillen tussen tests

De technische reproduceerbaarheid bij de ELISA’s en immunoblots is goed. Het herhalen van dezelfde monsters of een nieuw monster van dezelfde patiënt levert dezelfde resultaten op. In technisch opzicht zijn deze tests dus betrouwbaar. Waar komt dat het dan idee vandaan dat serologie onbetrouwbaar zou zijn?

  • Producenten gebruiken diverse combinaties van Borrelia eiwitten en gebruiken andere afkapwaardes.
  • Er bestaan meerdere Borrelia stammen en die hebben verschillende eiwitten. Als iemand een antistof maakt tegen B. afzelii bindt die mogelijk niet of slechter aan B. garinii eiwitten in de antistoftest.
  • Laboratoria in Nederland gebruiken tests van verschillende producenten en in verschillende combinaties.
    Door bovenstaande variaties ontstaan tegenstrijdige uitslagen . Zo kan een patiënt bij het ene laboratorium een negatieve uitslag krijgen en bij de andere een positieve . Dit geeft veel onduidelijkheid, bij zowel de huisarts en als de patiënt.

Meer duidelijkheid is mogelijk!

  • Herhaling: Dit is om meerdere redenen behulpzaam. Herhaling van de testen helpt om de Window-fase te overbruggen en verkleint de kans op een fout-negatieve uitslag. Bovendien onderscheidt een vervolgtest een recente infectie van een serologisch litteken: stijgende waarden duiden op een recente infectie. Bij een serologisch litteken zal geen stijging plaatsvinden.
    De Lyme Basis test met 3 ELISA tests vormt een goede herhalingstest, zonder direct de duurdere immunoblots in te zetten.
  • Meerdere tests in parallel: Bij Innatoss worden tests van verschillende producenten op hetzelfde monster uitgevoerd om meer zekerheid te krijgen over een eventuele besmetting. Dit is wat duurder, maar een fout-negatieve test kost uiteindelijk veel meer. Ook voorkomt een duidelijke uitsluiting van de ziekte van Lyme vaak een herhaling van zetten. Het direct meenemen van meerdere bacteriestammen kan snel een antwoord geven, óf de ziekte van Lyme met grote waarschijnlijkheid uitsluiten.
    Kijk in onze webshop voor meer informatie over de testen die Innatoss Laboratories aanbiedt.

Nieuwe test

Innatoss Laboratories wil de diagnose van de ziekte van Lyme vereenvoudigen. Daarom wordt er een test ontwikkeld die al binnen 4 weken na een tekenbeet laat zien of iemand een actieve infectie heeft, op basis van één bloedafname. Dit zou een grote versnelling betekenen in de Lyme diagnostiek. De behandeling kan dan snel gestart worden, waardoor de kans dat de bacterie effectief bestreden wordt groter is. De test kijkt naar de reactie van je T-cellen. Deze cellulaire methode wordt al gebruikt voor Q-koorts en tuberculose.

De nieuwe test werkt goed in het lab, maar moet zich nu in de praktijk bewijzen. Daarom loopt er momenteel een groot wetenschappelijk onderzoek waarin de test wordt vergeleken met antistoffen en symptomen zoals de rode kring. De verwachting is dat de cellulaire test sneller reageert en een vroege diagnose mogelijk maakt. Deze test komt in 2019 beschikbaar.

Een overzicht van goede Lyme-testen die op dit moment ingezet worden staat op onze webshop.

Interessant? Deel dit! Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone