Secundair headermenu

Q-koorts

 
 
 

Q-detect

Q-koorts

Q-koorts is een infectieziekte  die van dier op mens overgebracht kan worden. De ziekte wordt veroorzaakt door een infectie met Coxiella burnetii, een intracellulair groeiende bacterie.

Q-koorts komt in bijna heel de wereld voor, behalve Nieuw-Zeeland. Doorgaans wordt deze via de lucht van dieren op mensen overgedragen. Maar ook de consumptie van rauwmelkse producten en contact met dierlijke kadavers kan leiden tot Q-koorts.

Symptomen zijn longontsteking, hoofdpijn, koorts, koude rillingen etc. Sommigen ontwikkelen later het Q-koortsvermoeidheidssyndroom (QVS) of chronische Q-koorts, een variant die dodelijk kan zijn.

Q-detect, de innovatieve Q-koorts test

Innatoss Laboratories heeft in 2014 een nieuwe, unieke test voor Q-koorts gelanceerd: Q-detect™. Dit is de eerste cellulaire test voor Coxiella burnetii, gebaseerd op de reactie van T-cellen in het bloed.

Q-detect kan infecties jaren na blootstelling nog constateren, zelfs als antistoffen weer weg zijn gezakt. Daarmee is Q-detect de enige test die gevoelig genoeg is om het grootste deel van de mensen terug te vinden die besmet zijn geraakt tijdens de Nederlandse Q-koortsepidemie.

Q-detect is:

  • de eerste Q-koortstest op basis van cellulaire immuunrespons
  • unieke gevoeligheid lang na de besmetting
  • uitgevonden op en gepatenteerd door Radboudumc
  • gevalideerd in studies met meer dan 3.200 vrijwilligers
  • CE gecertificeerd en geregistreerd bij het CIBG

In de Q-Herpen-II studie van februari 2014 is Q-detect gebruikt naast  de huidige standaard voor serologie, de IFA test.  Het vergelijk tussen de IFA test en Q-detect toonde duidelijk de meerwaarde van Q-detect aan:

Q-detect vindt 80% meer geïnfecteerde mensen dan de huidige standaard test (IFA test).

Het grote verschil is waarschijnlijk te verklaren doordat Q-detect ook een hoge gevoeligheid heeft bij een lange verstreken periode na infectie. De IFA test meet antistoffen die 5-7 jaar na de epidemie deels weggezakt zijn.

In een publicatie van Sanquin onderbouwd het wegzakken van de antistoffen: over de ELISA-test voor Q-koortsen wordt gesproken over 62,5% afname in de positieve gevallen over een periode van 3 jaar. Daarmee is de ELISA ongeschikt voor Q-koorts diagnose jaren na infectie.

 

Langere tijd na de infectie (meer dan 5 jaar) is Q-detect dus duidelijk de meest gevoelige test:

  • Sensitiviteit van 93%
  • Specificiteit van minimaal 90%

Uitgangspunten van de test

Q-detect is een in-vitro test die de reactie van bloedcellen op de Coxiella burnetii bacterie meet. In het bloed bevinden zich witte bloedcellen die informatie over infecties opslaan. Bij herhaalde infectie met dezelfde bacterie herkennen deze T-geheugencellen de indringer en wordt de immuunrespons versnelt. Daarbij wordt het eiwit interferon-γ (IFNγ) geproduceerd.

Door afgenomen bloed in aanraking te brengen met de afgedode bacteriën wordt deze reactie in het lab opgewekt. Daarbij wordt de productie van IFNγ gebruikt als een maat voor de herkenning van de bacterie door de bloedcellen. IFNγ wordt gemeten met een zeer gevoelige assay geproduceerd door Innatoss Laboratories. Deze assay geeft een gedetailleerde uitslag over de mate van reactie op de Q-koorts bacterie. Zo wordt een doorgemaakte infectie aangetoond en kunnen we iets zeggen over de heftigheid van de reactie.

Voor het uitvoeren van Q-detect moeten de bloedcellen leven. Daarom is snel vervoer van het monster naar het lab van Innatoss nodig. Daarvoor wordt een koerier ingeschakeld. De gevoelige test is hier aan te vragen.

Olde Loohuis

Olde Loohuis, huisarts in Herpen tijdens epidemie

"Ik maak me grote zorgen over de chronische variant van Q-koorts. Die is immers uitermate ernstig en kan zelfs dodelijk zijn. Vooral in Brabant zijn nog veel gevallen onontdekt. Het is dan ook fijn om te zien dat juist in deze regio de handen ineen worden geslagen om betere diagnostiek te ontwikkelen en toe te passen. Met de nieuwe cellulaire tests lijken we beter te kunnen ontdekken of iemand drager is van de Q-koorts bacterie en dus mogelijk risico loopt op manifestatie van de ziekte."

 

 

 

Coxiella burnetii

573px-Coxiella_burnetii,_the_bacteria_that_causes_Q_Fever

q koorts geitjes

shutterstock_68329768

q-koorts bloedtest

shutterstock_38229499

uitgelicht

Belang van diagnose

Het diagnosticeren van een besmetting met de bacterie Coxiella burnetii is om meerdere redenen belangrijk:

  • in de acute en chronische fase, om tijdig met de juiste antibiotica te behandelen
  • bij patiënten met chronische vermoeidheid, om te bepalen of Q koorts een mogelijke oorzaak kan zijn
  • bij therapie met immuunonderdrukkende middelen, om te weten of er sprake is van een historie van Q-koorts. Bij optreden van onverwachte koorts kan dan snel gehandeld worden

Nederland neemt een unieke plaats in de wereld met tienduizenden besmettingen in een korte tijd in een klein land. Er is nog weinig bekend over het effect van een besmetting met Q-koorts bij mensen die weinig of geen klachten hebben gehad. Meer onderzoek is daarom van belang.

Meer informatie

Meer informatie

Uitstekende informatie over Q-koorts, mogelijke ziektebeelden en behandelingen vindt u op de website van de patiëntenvereniging stichting Q-uestion en bij Q-Support, een organisatie gericht op advies, begeleiding en onderzoek voor Q-koortspatiënten. Bij het RIVM is de meest recente informatie van de overheid te vinden.
Relevante links:

 

Voor professionals

Voor professionals

Huisartsen en specialisten kunnen doorverwijzen naar Qkoortstest.nl voor een bloedonderzoek naar besmetting met Coxiella burnetii. Daar is ook een standaard verwijsbrief te vinden. Bloedafname wordt op wens van de cliënt lokaal geregeld. De Q-koorts test wordt uitgevoerd door ons lab in Oss.

De Interferon-Gamma Release Assay voor Coxiella burnetii is ook te koop voor microbiologische laboratoria. De test is CE en CIBG geregistreerd. Kijk voor meer informatie onder Producten.

Er is internationaal veel interesse voor deze nieuwe manier van testen op Q-koorts. In de acute fase blijven antistoftesten de norm. Bij Q-koorts gerelateerde effecten die na langere tijd onderzocht worden, zoals bv. in geval van pre-vaccinatie screening, is de nieuwe cellulaire test een waardevol alternatief.

Interessant? Deel dit! Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone